نقش واسطه ‌ای ذهنی ‌سازی در رابطه بین دلبستگی و نارسا نظم ‌جویی هیجانی با اضطراب اجتماعی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان شناسی بالینی دانشگاه علم و فرهنگ

2 استاد مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) و گروه روانشناسی بالینی دانشگاه علم و فرهنگ

3 استاد یار گروه روانشناسی بالینی دانشگاه علم و فرهنگ

چکیده

هدف این پژوهش تعیین نقش واسطه‌ای ذهنی‌سازی در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و دشواری در نظم‌جویی هیجان با اضطراب اجتماعی و روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. 706 نفر از دانشجویان دانشگاه مشهد با روش نمونه‌برداری دردسترس انتخاب شدند و پرسشنامه دلبستگی بزرگسال (بشارت، 1392)، پرسشنامه کنش‎وری تأملی (فوناگی، لیتون، مولتون و لی، 2016)، سیاهه هراس اجتماعی (کانور، دیویدسون، چرچیل، شروود و ویسلر،2000) و مقیاس دشواری در نظم‌جویی هیجان (گراتز و رومر، 2004) را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها با مدل معادلات ساختاری نشان داد ذهنی‌سازی در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و دشواری در نظم‌جویی هیجان با نشانه‌های اضطراب اجتماعی نقش واسطه‌ای ایفا می‌کند. اثرات مستقیم ذهنی‌سازی، دلبستگی و دشواری نظم‌جویی در هیجان بر نشانه‌های اضطراب اجتماعی معنادار، اثرات مستقیم دلبستگی و دشواری نظم‌جویی هیجان بر ذهنی‌سازی منفی معنادار و اثر غیرمستقیم سبک‌های دلبستگی و دشواری نظم‌جویی هیجان از طریق ذهنی‌سازی نیز منفی معنادار بود. درمجموع این پژوهش نشان داد که ذهنی‌سازی مؤلفه مهمی در افراد دارای نشانه‌های اضطراب اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


بشارت، م. ع. (1392). مقیاس دلبستگی بزرگسال: پرسشنامه، شیوه اجرا و کلید نمره‌گذاری. فصلنامه روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 9(35)، 320 -317.
بشارت، م. ع. (1392). نقش واسطه‌ای راهبردهای نظم‌دهی شناختی هیجان در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و ناگویی هیجانی. فصلنامه روانشناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 37(10)، 16 -5.
بشارت، م. و فرهمند، ه. (1396). نقش واسطه‌ای دشواری نظم‌جویی هیجان در رابطه بین آسیب‌های دلبستگی و نشانه‌های افسردگی و اضطراب. فصلنامه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 11(44)، 16 -7.
بشارت، م.، اسدی، م. و تولائیان، ف. (1394). نقش واسطه‌ای استحکام در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و راهبردهای نظم‌بخشی هیجان. فصلنامه روانشناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 46(12)، 119 -107.
بشارت، م.، خلیلی خضرآبادی، م. و رضازاده، م. (1395). نقش واسطه‌ای دشواری تنظیم هیجان در رابطه بین روان‌سازه‌های ناسازگار اولیه و مشکلات زناشویی. دو فصلنامه روان‌شناسی خانواده، 3(2)، 44 -27.
بشارت، م.، مدنی، م. و پورحسین، ر. (2014). بررسی نقش تعدیل‌کننده عواطف مثبت و منفی در حیطه سبک‌های دلبستگی و مشکلات زناشویی. مجله علوم روان‌شناختی، 13(49)، 18 -6.
حسنوندعموزاده، م.، باقری، ا. و شعیری، م. ر. (1389). بررسی روایی و اعتبار سیاهه ترس اجتماعی در نمونه‌های غیربالینی. مجموعه مقالات پنجمین سمینار سراسری بهداشت روانی دانشجویان، اردیبهشت 1389، دانشگاه شاهد.
دروگر، ا.، فتحی آشتیانی، ع. و اشرفی، ع. (۱۳۹۹). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه ذهنی‌سازی. فصلنامه روان‌شناسی بالینی، ۱۲(۴۵)، 12 -1.
شمس، ع.، عزیزی، م. و میرزایی، ب. (۱۳۸۹). بررسی رابطه تحمل آشفتگی و نظم‌جویی هیجانی با میزان وابستگی دانشجویان به سیگار. مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم، ۱۳(۱)، 18 -11.
فتحی‌ آشتیانی، ع. و داستانی، م. (1395). آزمون‌های روان‌شناختی. تهران: انتشارات بعثت.
مسگریان، ف.، آزادفلاح، پ.، فراهانی، ح. و قربانی، ن. (1396). روابط موضوعی و مکانیزم‌های دفاعی در اضطراب اجتماعی. فصلنامه روان‌شناسی تحولی: روانشناسان ایرانی، 14(53)، 14 -3.
 
American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: Text Revision (DSM-V). Washington, DC: American Psychiatric Association.
Azoulay, R., Berger, U., Keshet, H., Niedenthal, P. M., & Gilboa-Schechtman, E. (2019). Social anxiety and the interpretation of morphed facial expressions following exclusion and inclusion. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry66, 101-115
Ballespí, S., Vives, J., Sharp, C., Tobar, A., & Barrantes-Vidal, N. (2019). Hypermentalizing in Social Anxiety: Evidence for a Context-Dependent Relationship. Frontiers in psychology10, 150-161.
Barrett, P. (2007). Structural equation modelling: Adjudging model fit. Personality and Individual differences42(5), 815-824.
Beesdo, K., Bittner, A., Pine, D. S., Stein, M. B., Höfler, M., Lieb, R., & Wittchen, H. U. (2007). Incidence of social anxiety disorder and the consistent risk for secondary depression in the first three decades of life. Archives of General Psychiatry64(8), 903-912.
Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin88(3), 588-606.
Bosquet, M., & Egeland, B. (2006). The development and maintenance of anxiety symptoms from infancy through adolescence in a longitudinal sample. Development and psychopathology18(2), 517-550.
Cassidy, J., & Shaver, P. R. (2009).Handbook of attachment: Theory, research and clinical applications. New York: Guilford press.
Choi-Kain, L. W., & Gunderson, J. G. (2008). Mentalization: Ontogeny, assessment, and application in the treatment of borderline personality disorder. American Journal of Psychiatry165(9), 1127-1135.
Dziobek, I., Fleck, S., Kalbe, E., Rogers, K., Hassenstab, J., Brand, M., Kessler, J., Woike, J. K., Wolf, O. T., & Convit, A. (2006). Introducing MASC: a movie for the assessment of social cognition. Journal of Autism and Developmental Disorders36(5), 623-636.
Eng, W., Heimberg, R. G., Hart, T. A., Schneier, F. R., & Liebowitz, M. R. (2001). Attachment in individuals with social anxiety disorder: The relationship among adult attachment styles, social anxiety, and depression. Emotion, 1(4), 365-380.
Fischer-Kern, M., Fonagy, P., Kapusta, N. D., Luyten, P., Boss, S., Naderer, A., ... & Leithner, K. (2013). Mentalizing in female inpatients with major depressive disorder. The Journal of Nervous and Mental Disease201(3), 202-207.
Fonagy, P. & Ghinai, R.A. (2008). A self-report measure of mentalizing development and preliminary test of reliability and validity of the Reflective Function Questionnaire (RFQ). Unpublished manuscript. London: University College.
Fonagy, P. (2018). Affect regulation, mentalization and the development of the self. London: Routledge.
Fonagy, P., Luyten, P., Moulton-Perkins, A., Lee, Y. W., Warren, F., Howard, S., Ghinai, R., Fearon, P., & Lowyck, B. (2016). Development and validation of a self-report measure of mentalizing: The Reflective Functioning Questionnaire. PloS One11(7), e0158678.
Fonagy, P., Moran, G. S., Edgcumbe, R., Kennedy, H., & Target, M. (1993). The roles of mental representations and mental processes in therapeutic action. The Psychoanalytic Study of the Child48, 9-48.
Fonagy, P., Target, M., Steele, H., & Steele, M. (1998). Reflective-functioning manual, version 5.0, for application to adult attachment interviews. London: University College London.
Gabbard, G. O. (2017). Long-term psychodynamic psychotherapy: A basic text. American Psychiatric Pub.
Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment26(1), 41-54.
Gunnar, M. R., & Quevedo, K. M. (2007). Early care experiences and HPA axis regulation in children: A mechanism for later trauma vulnerability. Progress in Brain Research167, 137-149.
Heimberg, R. G., Brozovich, F. A., & Rapee, R. M. (2010). A cognitive behavioral model of social anxiety disorder: Update and extension. In Social anxiety (pp. 395-422). Waltham: Academic Press.
Henderson, L., Gilbert, P., & Zimbardo, P. (2014). Shyness, social anxiety, and social phobia. In Social Anxiety (Third Edition) (pp. 95-115). New York: Guilford Press.
Hesse, C., & Floyd, K. (2011). Affection mediates the impact of alexithymia on relationships. Personality and Individual Differences, 50, 451-456.
Hezel, D. M., & McNally, R. J. (2014). Theory of mind impairments in social anxiety disorder. Behavior Therapy45(4), 530-540.
Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods6(1), 53-60.
Hu, L. T., Bentler, P. M., & Kano, Y. (1992). Can test statistics in covariance structure analysis be trusted? Psychological Bulletin, 112(2), 351-362.
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International.
Kashdan, T. B., & Collins, R. L. (2010). Social anxiety and the experience of positive emotion and anger in everyday life: An ecological momentary assessment approach. Anxiety, Stress, & Coping, 23(3), 259-272.
Katznelson, H. (2014). Reflective functioning: A review. Clinical Psychology Review, 34(2), 107-117.
Kenny, D. A., & McCoach, D. B. (2003). Effect of the number of variables on measures of fit in structural equation modeling. Structural Equation Modeling10(3), 333-351.
Kessler, R. C., Avenevoli, S., McLaughlin, K. A., Green, J. G., Lakoma, M. D., Petukhova, M., ... & Merikangas, K. R. (2012). Lifetime co-morbidity of DSM-IV disorders in the US national comorbidity survey replication adolescent supplement (NCS-A). Psychological Medicine, 42(9), 1997-2010.
Kline, R. B. (2010). Principals and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
Kullik, A., & Petermann, F. (2013). Attachment to parents and peers as a risk factor for adolescent depressive disorders: The mediating role of emotion regulation. Child Psychiatry & Human Development44(4), 537-548.
Lysaker, P. H., Olesek, K. L., Warman, D. M., Martin, J. M., Salzman, A. K., Nicolò, G., ... & Dimaggio, G. (2012). Metacognition in schizophrenia: Correlates and stability of deficits in theory of mind and self-reflectivity. Psychiatry Research190(1), 18-22.
Malda-Castillo, J., Browne, C., & Perez‐Algorta, G. (2019). Mentalization‐based treatment and its evidence‐base status: A systematic literature review. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice92(4), 465-498.
Manning, R. P., Dickson, J. M., Palmier-Claus, J., Cunliffe, A., & Taylor, P. J. (2017). A systematic review of adult attachment and social anxiety. Journal of affective disorders, 211, 44-59.
Marganska, A., Gallagher, M., & Miranda, R. (2013). Adult attachment, emotion dysregulation, and symptoms of depression and generalized anxiety disorder. American Journal of Othoropsychiatry, 83, 131-141.
McIntosh, C. N. (2006). Rethinking fit assessment in structural equation modelling: A commentary and elaboration on Barrett (2007). Personality and Individual Differences42(5), 859-867.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. New York: Guilford Press.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2019). Attachment orientations and emotion regulation. Current Opinion in Psychology25, 6-10.
Mineka, S., & Oehlberg, K. (2008). The relevance of recent developments in classical conditioning to understanding the etiology and maintenance of anxiety disorders. Acta Psychologica127(3), 567-580.
Nielsen, S. K. K., Lønfeldt, N., Wolitzky-Taylor, K. B., Hageman, I., Vangkilde, S., & Daniel, S. I. F. (2017). Adult attachment style and anxiety-The mediating role of emotion regulation. Journal of Affective Disorders, 218, 253-259.
Nolte, T., Guiney, J., Fonagy, P., Mayes, L. C., & Luyten, P. (2011). Interpersonal stress regulation and the development of anxiety disorders: an attachment-based developmental framework. Frontiers in Behavioral Neuroscience, 5, 55-68.
Pedersen, S. H. Lunn, S. Katznelson,H. & Poulsen, S. (2012). Reflective functioning in 70 patients suffering from Bulimia nervosa. European Eating Disorders Review, 20(4), 303-310.
Plana, I., Lavoie, M.-A., Battaglia, M., & Achim, A. M. (2014). A meta-analysis an scoping review of social cognition performance in social phobia, posttraumatic stress disorder and other anxiety disorders. Journal of Anxiety Disorders, 28, 169-177.
Pollock, N. C., McCabe, G. A., Southard, A. C., & Zeigler-Hill, V. (2016). Pathological personality traits and emotion regulation difficulties. Personality and Individual Differences, 95, 168-177.
Rapee, R. M., & Spence, S. H. (2004). The etiology of social phobia: Empirical evidence and an initial model. Clinical Psychology Review, 24(7), 737-767.
Ravitz, P., Maunder, R., Hunter, J., Sthankiya, B., & Lancee, W. (2010). Adult attachment measures: A 25-year review. Journal of Psychosomatic Research69(4), 419-432.
Rudden, M., Milrod, B., Target, M., Ackerman, S., & Graf, E. (2006). Reflective functioning disorder patients: A pilot study. Journal of the American Psychoanalytic Association, 54, 1339-1343.
Samson, A. C., Lackner, H. K., Weiss, E. M., & Papousek, I. (2012). Perception of other people’s mental states affects humor in social anxiety. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 43(1), 625-631.
Sbarra, D. A., & Hazan, C. (2008). Coregulation, dysregulation, self-regulation: An integrative analysis and empirical agenda for understanding adult attachment, separation, loss, and recovery. Personality and Social Psychology Review12(2), 141-167.
Schimmenti, A., & Bifulco, A. (2015). Linking lack of care in childhood to anxiety disorders in emerging adulthood: the role of attachment styles. Child and Adolescent Mental Health, 20, 41-48.
Schneider, R. L., Arch, J. J., Landy, L. N., & Hankin, B. L. (2016). The Longitudinal effect of emotion regulation strategies on anxiety levels in children and adolescents. Journal of Clinical Child &Adolescent Psychology, 45, 1-14.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling. London: Psychology Press.
Sripada, C. S., Angstadt, M., Banks, S., Nathan, P. J., Liberzon, I., & Phan, K. L. (2009). Functional neuroimaging of mentalizing during the trust game in social anxiety disorder. Neuroreport20(11), 984-989.
Sripada, C. S., Kessler, D., & Angstadt, M. (2014). Lag in maturation of the brain’s intrinsic functional architecture in attention-deficit/hyperactivity disorder. Proceedings of the National Academy of Sciences111(39), 14259-14264.
Toth, S. L., Rogosch, F. A., & Cicchetti, D. (2008). Attachment-theory-informed intervention and reflective functioning in depressed mothers. In H. Steele, & M. Steele (Eds.), Clinical applications of the adult attachment interview (pp. 154-172). New York, NY: Guilford Press.
Walter, H., & Mohnke, S. (2015). Mentalizing and psychopathology in schizophrenia, depression, and social anxiety disorders: The mediating role of emotion regulation. Child Psychiatry & Human Development, 44,537-548.
Washburn, D., Wilson, G., Roes, M., Rnic, K., & Harkness, K. L. (2016). Theory of mind in social anxiety disorder, depression, and comorbid conditions. Journal of Anxiety Disorders37, 71-77.
Zimmerman, P., & Becker-Stol, F. (2002). Stability of attachment representations during adolescence: The influence of ego-identity status. Journal of Adolescence, 25(1), 107-124.