نقش عاملیت انسانی، جنس و سن در ویژگی‌های هویتی: بزرگسالی درحال ظهور آرنت

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استاد دانشگاه خوارزمی

3 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف از این پژوهش تعیین رابطة عاملیت، جنس و سن با ویژگی‌های هویتی در دانشجویان بر اساس نظریة بزرگسالی درحال‌ظهور آرنت و نمونة آماری شامل 700 دانشجوی دورة کارشناسی بود. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامة ابعاد بزرگسالی درحال‌ظهور (ریفمن، آرنت و کول‌ول، 2007) و مقیاس چندوجهی شخصیت عاملیتی کوته (1997) استفاده شد. یافته‌ها نشان داد بین عاملیت و هر پنج ویژگی هویتی دانشجویان رابطه وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که عاملیت در تبیین واریانس همة ویژگی‌های هویتی دانشجویان نقش دارد. متغیرهای جنس و سن به‌ترتیب در تبیین واریانس سه و یک ویژگی نقش داشتند. نتیجه اینکه افراد دارای عاملیت بالا بیشتر روی خود تمرکز می‌کنند، اکتشاف هویت بیشتری و نگاه خوش‌بینانه‌تر به دورة زندگی خود دارند و آن را فرصت تلقی می‌کنند و بیشتر دست به آزمایشگری می‌زنند. آن‌ها احساس بینابینی بیشتر و احساس منفی بودن و بی‌ثباتی کمتر دارند. عاملیت، جنس و سن را می‌توان به‌ترتیب برای پیش‌بینی پنج، سه و یک ویژگی به کار برد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اتکینسون، ر. آل.، اتکینسون، ر. سی.، اسمیت، آ. ای.، بم، د. ج. و هوکسما، س. ن. (1384). زمینه روان‌شناسی هیلگارد. ترجمه م. ن. براهنی و دیگران. تهران: رشد (تاریخ انتشار اثر اصلی، 1999).

برک، ل. (1390). روان‌شناسی رشد: از نو جوانی تا پایان زندگی. ترجمهٔ. سید محمدی (1390). تهران: ارسباران (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2007).

بیرامی،م.، هاشمی‌نصرت آبادی، ت.، فرهادی، ع. و موحدی، ی. (1393). بررسی ارتباط معنا و هدف زندگی و انگیزش تحصیلی با آمادگی برای بی حوصلگی در دانشجویان دختر. فصلنامهفرهنگیتربیتیزنانوخانواده، 9(27)، 201- 183.

پاپالیا، د. ای.، الدز، س. و. و فلد من، ر. د. (1391). روان‌شناسی رشد و تحول انسان. ترجمه د. عرب قهستانی و دیگران. تهران: رشد (تاریخ انتشار اثر اصلی، 2004).

رایس، اف. پی. (1392). رشد انسان: روان‌شناسی رشد از تولد تا مرگ. ترجمه م. فروغان. تهران: ارجمند(تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2001).

ریاحی، م.، اسماعیلی، م. و کاظمیان، س. (1395). تأثیر آموزش ذهن آگاهی بهمادران برخودکارآمدی فرزندان. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسانایرانی، 12(48)، 375- 367.

سانتراک، ج. (1392). روان‌شناسی رشد در گستره زندگی. ترجمه پ. شریفی درآمدی، م. ر. شاهی. تهران: دانژه (تاریخ انتشار اثر اصلی، 2008).

طالبیان، ش.، گودرزی، ح. و نیک‌فرجام، م. (1382). بررسی رابطه پایگاه هویت و ویژگیهای شخصیتی در دانشجویان دانشکده علوم تربیتی دانشگاه فردوسی مشهد. فصلنامه مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 1(7)، 489- 469.

کرین، و. ک. (1390). نظریه‌های رشد- مفاهیم و کاربردها. ترجمه غ. ر. خوی نژاد و ع. ر. رجایی. تهران: رشد (تاریخ انتشار اثر اصلی، 2004).

مکوندحسینی، ش. و طبری، ط. (1388). بررسی مقایسه ای هویت یابی دانشجویان دانشگاه: مطالعه بافتاری. مجله علوم رفتاری، 3(4)، 299- 293.

ناصح پور، م. (1380). بررسی رابطه بین عزت نفس و هویت‌یابی در بین دانشجویان رشته های علوم انسانی، فنی و پزشکی شهر تهران در سال تحصیلی80-1379. پایان نامه درجه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی، واحدعلوم و تحقیقات تهران.

وزیری، ش. و لطفی‌عظیمی، آ. (1396). سهم معنای زندگی و حمایت اجتماعی ادراک شده در راهبردهای مقابله با درد. روان‌شناسی تحولی:روان‌شناسانایرانی، 13(52)، 382- 375.

 

Abedi, F., & Bagheri, F. (2012).  Relationship between identity and self-esteem with attitude to life among art students. Advances in Environmental Biology, 6(4) 1364-1369.

Arnett, J. J. (1997). Young people's conceptions of the transition to adulthood. Youth & Society, 29(1), 3-23.

Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twen­ties. American Psychologist, 55, 469-480.

Arnett, J. J. (2003). Conceptions of the transition to adulthood among emerging adults in American ethnic groups. New Directions in Child and Ado­lescent Development, 100, 63-75.

Arnett, J. J. (2006). Emerging adulthood: Understand­ing the new way of coming of age. In J, J. Arnett & J. L. Tanner (Eds.), Emerging adults in Amer­ica: Coming of age in the 21stcentury (pp. 3-19). Washington, DC: APA Books.

Arnett, J. J. (2007a). Socialization in emerging adult­hood: From the family to the wider world, from socialization to self-socialization. In J. Grusec & P. Hastings (Eds.), Handbook of  socialization (pp. 208-231). New York: Guilford.

Arnett, J. J. (2007b). Emerging adulthood: What is it, and what is it good for? Child Development Per­spectives, 1, 68-73.

Arnett, J. J., & Schwab, J. (2012). The Clark University Poll of emerging adults, Thriving, Struggling & Hopeful. Retrieved from http://www.2.clarku. edu/clark-poll-emerging-adults. April 19, 2017.

Arnett, J. J. (2013). The Evidence for Generation We and Against Generation Me. Emerging Adulthood, 1(1) 5-10.

Arnett, J. J., & Schwab, J. (2014). The Clark University Poll of Established Adults Ages 25-39. Busy, Joy­ful, Stressed — and Still Dreaming Big. http://www2.clarku.edu/clark-poll-emerging-adults. June 21, 2017.

Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through thetwenties (2nded). New York: Oxford University Press.

Atak, H., & Taştan, T. (2012). Agency in the Emerging Adulthood Period: An Introductory Study in Turkey. European Journal of Social Sciences, 32, (1) 97-107.

Bandura, A. (2001). Social Cognitive Theory: An Agentic Perspective. Annul. Review Psychology, 52, 1-26.

Côté, J. E. (1997). An empirical test of the identity cap­ital model. Journal of Adolescence, 20, 577–597.

Côté, J. E. (2002). The role of identity capital in the transition to adulthood: The Individualization the­sis examined. Journal of Youth Studies, 52, 113-117.

Côté, J. E. & Levine, C. G. (2002). Identity formation, agency, and culture: A socialpsychological syn­thesis. Hillside, NJ: Lawrence Erlbaum.

Côté, J. E. & Schwartz, S. J. (2002). Comparing psy­chological and sociological approaches to iden­tity: Identity status, identity capital, and the indi­vidualization process. Journal of Adolescence, 25(6), 571-586.

Cote, J. E., Mizokami, S., Roberts, S. E., & Nakama, R. (2016). An examination of the cross-cultural va­lidity of the Identity Capital Model: American and Japanese students compared. Journal of Adoles­cence, 46, 76-85

Elder, G. H., Jr. (1981). History and the life course. In D. Bertaux (Ed.), Biography and society (pp. 77-115). Beverly Hills. CA; Sage.

Elder, G. H., Jr. (1994). Time, Human Agency, and So­cial Change: Perspectives on the Life Course. So­cial Psychology Quarterly, 57 (1), 4-15.

Fathi, M. R., Kiamanesh, A. R., & Jomehri, F. (2018). Emerging Adulthood and Its Characteristics in Iranian University Students. Iranian Journal of Educational Sociology, 1(7), 82-101.

Jindal-Snape, D., & Miller, D. J. (2008). A Challenge of Living? Understanding the Psycho- social Pro­cesses of the Child during Primary-secondary Transition through Resilience and Self-esteem Theories. Education Psychology Review, 20, 217–236.

Haggard, P. (2017). Sense of agency in the human brain. Nature Reviews Neuroscience, 18, 196–207.

Macmillan, R. (2007). Constructing Adulthood: Agency and Subjectivity in the transition to Adult­hood.In R. Macmillan (Ed.), Advances in Life Course Research, Constructing Adulthood: Agency and Subjectivity in Adolescence and Adulthood (pp. 3–29). Elsevier JAI.

Negovan, V., & Bagana, E. (2011). A comparison of relationship between self-esteem and vulnerabil­ity to depression among high school and freshmen university students. Procedia -Social and Behav­ioral Sciences, 30, 1324–1330.

Negru, O. (2012). The Time of Your Life: Emerging Adulthood Characteristics in a Sample of Roma­nian High-School and University Students. Cog­nition, Brain, Behavior. An Interdisciplinary Journal, 16 (3), 357-367.

Reifman, A., Arnett, J. J., & Colwell, M. J. (2007). Emerging adulthood: Theory, assessment, and ap­plication. Journal of Youth Development, 1, 1-12.

Schwartz, S. J., Cote, J. E., & Arnett, J. J. (2005). Iden­tity and agency in emerging adulthood: Two de­velopmental routes in the individualization pro­cess. Youth & Society, 37, 201-229.

Shanahan, M. J. (2000). Pathways to adulthood in changing societies: Variability and Mechanisms in Life Course Perspective. Annual Review Sociol, 26, 667-692.

Sturaro, C., Denissen, J. J. A., Van Aken, M. A. G., & Asendorpf, J. B. (2008). Person-environment transactions during emerging adulthood: The in­terplay between personality characteristics and so­cial relationships. European Psychologist,13(1), 1–11.

Zaluski, S. D. (2012). Emerging Adulthood: A mixed method comparative analysis across vocational setting. PhD Dissertation, University of Saskatch­ewan Saskatoon.